Thời khoá biểu không khoa học

Về nguyên tắc, nhà trường phải bố trí thời khoá biểu cho học sinh dựa trên những tiêu chí khoa học, chẳng hạn như xếp môn khoa học tự nhiên đi kèm với môn xã hội, để giảm bớt căng thẳng. Ví dụ, trong 4 tiết học, HS sẽ học 2 tiết Toán, 2 tiết Văn; ngày thứ Hai thường là những môn tương đối nhẹ nhàng như Giáo dục công dân, Sử... để tạo sự khởi động đầu tuần.

Tuy nhiên, hiện nay không phải trường nào cũng sắp xếp thời khoá biểu một cách khoa học, dẫn đến tình trạng học sinh bị quá tải, như trường hợp của con chị Nguyễn Thị Ngọc Diệp (Bình Thạnh). Ngày thứ 5, thời khoá biểu bao gồm các môn: Giáo dục công dân, Sinh, Lý, Địa, Công nghệ. Vì thế, tối thứ 4 cháu rất  mệt mỏi vì phải học quá nhiều bài thuộc lòng: Giáo dục công dân: 3-4 trang giấy; Lý: lý thuyết 3 trang, bài tập 8-10 bài; Sinh khoảng 4-5 trang giấy; Địa cũng chừng ấy trang và môn Công nghệ là 2 trang A4.

Tương tự, chị Phạm Thị Liên (Tân Bình) nhận xét về thời khoá biểu của con trai như sau: sáng thứ Hai gồm 1 tiết Giáo dục công dân, 1 tiết tự chọn và 3 tiết “học mà không học”: Sinh hoạt chủ nhiệm, Ngoài giờ lên lớp và Sinh hoạt dưới cờ. Tiết Ngoài giờ lên lớp là tiết học sinh… ngồi chơi không. Trong khi đó, ngày thứ 5 lại xếp Văn, Sử, Địa học chung, khiến học sinh rất dễ chán.

Chưa hết, thứ Năm đã học Văn, thứ Sáu lại có tiết Văn đầu giờ nữa. Chị Liên chỉ sang ngày thứ Bảy và thắc mắc: “Buổi sáng học 2 tiết bao gồm Thể dục và Tin học, buổi chiều học 2 tiết Toán. Sao nhà trường không xếp 2 tiết Toán vào luôn buổi sáng để phụ huynh đỡ mất thời giờ đưa đón”.

Tuy nhiên, chị Liên cho rằng mình vẫn còn “may mắn” hơn nhiều phụ huynh khác. Một người bạn của chị hiện không biết thu xếp thế nào vì trường của con xếp thời khoá biểu học ngày thứ 7, còn ngày thứ 5 thì được nghỉ.

Anh Hải Đăng có con đang học một trường THCS tại quận 3 cũng than thở: “Thời khóa biểu ngày thứ 7 chỉ có 1 tiết, phụ huynh đưa con đi học rồi phải tìm chỗ… lang thang để tới giờ đón con về”.

Cũng như chị Liên, anh Đăng đặt câu hỏi: “Có những buổi HS chỉ học 2-3 tiết, không hiểu sao nhà trường không xếp gọn lại, để HS không phải đến trường ngày thứ 7. Như thế, phụ huynh chúng tôi cũng đỡ vất vả”.

Trường khó xếp thời khoá biểu hợp lý?

Ông Nguyễn Hoàng Việt, Hiệu trưởng Trường THPT Phú Nhuận khẳng định rằng khi sắp xếp thời khoá biểu, nhà trường luôn đặt lợi ích của HS lên hàng đầu. Tuy nhiên, do cách thực hiện chưa thật sự khoa học nên vẫn còn những sai sót.

Trong những tuần đầu của năm học 2008 - 2009, trường đã cho phép học sinh được kiến nghị để thay đổi thời khoá biểu sao cho hợp tình hợp lý. Và vị hiệu trưởng này đã nhận được những phản ánh như: “Thời khóa biểu ngày thứ 5 của lớp em quá nặng vì có tới 3 môn tự nhiên; “ngày thứ 6 của bọn em toàn môn học thuộc lòng, học bài không nổi thầy ơi”...

Ông Việt cho biết, nhà trường sẽ xem xét những phản ánh của HS để thay đổi thời khóa biểu cho phù hợp. Tuy nhiên, ông than thở: “Nếu muốn đổi lịch học của một lớp thì phải sắp xếp lại thời khóa biểu cho rất nhiều lớp khác”.

Trao đổi với VietNamNet, ông Việt thừa nhận: "Nói chung, các trường đều muốn xây dựng thời khóa biểu khoa học, phù hợp với phương pháp sư phạm. Nhưng không phải trường nào cũng có điều kiện để làm. Khi xếp thời khóa biểu, chúng tôi còn phải xem xét đến hoàn cảnh của giáo viên và cơ sở vật chất của trường. Ví dụ, một giáo viên có con nhỏ hoặc có con đang học mầm non hay tiểu học thì được ưu tiên không phải dạy tiết đầu tiên của buổi sáng”.

Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trãi, ông Ngô Tương Đại, cũng phân trần: "Trên lý thuyết, theo quy định thì thời khoá biểu phải sắp xếp theo học trò. Nhưng thực tế lại không cho phép. Nếu một mực theo tiêu chí là phục vụ học sinh thì... chỉ có chết".

Ông Đại giải thích thêm: "Hiện nay nhiều trường sắp xếp thời khóa biểu theo những tiêu chí như: phù hợp với học sinh, thuận lợi cho giáo viên, có tính khoa học. Nhưng trong thực tế thì rất khó để dung hòa các yếu tố trên. Chúng tôi cũng đã cân nhắc để  sắp xếp các môn tự nhiên và xã hội đan xen nhau, nhưng nếu không bố trí được giáo viên đứng lớp thì lại phải chỉnh sửa".

Hiệu trưởng một trường THPT khác ở TP.HCM cũng cho rằng: "Sắp xếp một thời khoá biểu khoa học và có tính sư phạm thì không khó, nhưng phải có đủ điều kiện về cơ sở vật chất và giáo viên. Trường chúng tôi có 49 lớp nhưng chỉ có 2 phòng thực hành vi tính. Do đó, có cố gắng đến mấy thì nhà trường cũng không thể xếp lịch học và thực hành thực sự phù hợp cho từng lớp được".

Đa số các hiệu trưởng mà chúng tôi tiếp xúc đều cho rằng: Thầy thiếu, cơ sở vật chất không đầy đủ, học sinh lại đông thì khó lòng mà có được một thời khoá biểu “ngon lành” cho HS như các trường ở nước ngoài được.

Với cách giải thích như trên của các trường thì biết đến bao giờ HS mới có được một thời khoá biểu khoa học, giúp các em đạt được kết quả học tập tốt nhất?

• Đoan Trúc